MÜTEAHHİTLİK
Müteahhit, inşaat sözleşmelerinde, ana yüklenici, üstlenici veya yüklenici olarak anılır. Bir inşaat işini anlaşma şartlarına göre yapacak olan firma ya da şahısa (şahıs şirketi) müteahhit denir. Bu inşaat işi, küçük bir ihata duvarı da olabilir, kaldırım da olabilir, kocaman bir tatil köyü ya da havaalanı da olabilir. Kısacası, olayın özünü anlamak adına müteahhite sadece 5-10 katlı apartman diken vatandaş verilen isim diye bakmayı bırakalım.
Müteahhit, mimar ve mühendisler, yetkili kurum ve kuruluşlar, taşeron firmalar ve diğer ekip ekipman kaynakları ile koordineli çalışarak (bu hizmetler için 3.taraflardan hizmet alabileceği gibi, kendi bünyesinde de personel çalıştırabilir) binanın yapımları için gerekli tüm ekip ve ekipmanı temin ederek, yapım işini sözleşmede belirtilen sürede ve şartlarda bitirmekle görevli olan kişi veya firmadır.
Müteahhitler, iki şekilde iş yapabilir. Devlet veya özel kurumlardan ihale veya referans ile iş alarak sözleşme kapsamında bu işi yapabilir. Bu sözleşmelerde işin tanımları, nitelikleri, işte kaç kişinin görev alacağı gibi detaylar belirlenmektedir ve müteahhit bunlara uymak zorundadır.
Bunun yanı sıra yüksek sermayelere sahip müteahhitler şirketlerden bağımsız olarak inşaat yapıp satabilmektedir veya kiralayabilmektedir. Buna da yap-sat denmektedir.
Müteahhit yönetmeliği gereğince yapı ruhsatı, iskan ve benzeri belgeleri ve izinleri almak zorundadır. Yani gerekli tüm izinleri müteahhit kendi başına alması gerekir.
Projeyi çizecek müellif mimar ve mühendislik şirketleri, yapı denetim, şantiye şefi ve çalışacak diğer mimar, mühendis ve ekip, gerekli ekipman ve malzemeler, belediye, organize sanayi yönetimleri veya yetkili diğer kurumlar ile ilgili tüm organizasyonları müteahhit yönetmelidir, ya da bu konularda tecrübeli değilse proje yönetim şirketlerinden veya daha küçük çaplı işlerde proje müellifi mimar veya mühendisten danışmanlık hizmeti alabilir. Bu durumda tüm süreçleri onlar yönetir, müteahhit monitörize ve finansal kaynak rolünde olur.
Müteahhitlerin inşaat alanında çalışmasına gerek yoktur sadece işleri organize etmesi yeterlidir.
Yaptığı inşaat işinin tüm yetki ve sorumlulukları müteahhitin kendisindedir. Gecikme, hatalı imalatlar, iş kazaları, deprem hasarları vb. durumlarda ilk hesap sorulacak kişi o yapının müteahhiti olacağından, proje müellifinden şantiye şefine, iş güvenliğinden işçisine kaliteli ve işini düzgün yapan kaynaklar ile çalışmalıdır.
Yapı müteahhitliği yönetmeliği ile ilgili şu linki inceleyebilirsiniz, burada sorumluluk ve şartlar ile ilgili tüm resmi bilgiler mevcut: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=31301&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5